Spelmateriaal · Fundament W1·blok 8

Security bingo

Veertig herkenbare security-situaties, genummerd. Op het digibord trek je er telkens één: getal plus stelling. Wie het zelf heeft meegemaakt of van dichtbij heeft gezien, kruist dat getal af op zijn kaart. Zo maakt de klas kennis via risico's — en heeft iedereen al een eigen ervaring vóór er één begrip is uitgelegd.

40 stellingendigibord + print2 kaarten per A420–25 minuten

← terug naar Fundament

Klaar om te trekken

Deel eerst de bingokaarten uit. Druk dan op spatie of klik op "Trek een stelling".

Meegemaakt of van dichtbij gezien? Kruis het getal af.

12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334353637383940

Doorvraag tonen0 / 40 getrokken

Alle stellingen zijn geweest.

Zo speel je het

Deel de kaarten uit — één per student. Iedereen zet zijn naam erop; de kaart gaat aan het eind mee de dilemmaronde in als gespreksstof.
Trek op het digibord een stelling. Lees hem hardop. Wie het zelf heeft meegemaakt óf van dichtbij heeft gezien, kruist dat getal af als het op zijn kaart staat.
Vraag bij elke twee, drie trekkingen één verhaal op: "wie heeft dit meegemaakt?" De doorvraag onder de stelling geeft je de vervolgvraag. Niet doorvragen als iemand niet wil — meedoen is vrijwillig.
Eerste volle rij: bingo. Speel door tot ook iemand een volle kolom heeft; daarna stoppen. Dat is genoeg voor het lesdoel en houdt tijd over voor de dilemma's.
Sluit af met de vraag die de brug naar de dilemma's slaat: welke afgekruiste stelling was géén domme fout, maar een ontwerp dat het je moeilijk maakte?

Voorbereiding

Print de kaarten op gewoon papier — ze worden beschreven en zijn eenmalig.
Print één stellingenlijst voor jezelf, als je zonder digibord komt te zitten.
Reken op 20–25 minuten inclusief verhalen. Loopt het uit, stop dan na de eerste rij.
Zet vooraf de spelregel neer: niemand hoeft iets te vertellen wat hij niet kwijt wil.

Waar gaat het over?

De verdeling over de zes categorieën is bewust scheef: gedrag en oplichting wegen zwaarder dan techniek. Dat is de boodschap van dit blok.

7Oplichting & phishing

10Wachtwoorden & toegang

9Apparaten & software

6Fysiek & omgeving

5Gegevens & privacy

3Werk & organisatie

De nabespreking — van bingo naar cultuur

Welke stelling had bijna iedereen afgekruist? Dat is geen toeval maar een ontwerpprobleem: kennelijk maakt iets het ons allemaal moeilijk.
Welke stelling had bijna niemand? Vaak is dat er één waar je iets van moet wéten — precies waar deze minor over gaat.
Wie kruiste iets af waar hij zelf niets aan kon doen? Dat is het verschil tussen schuld en verantwoordelijkheid, en de opmaat naar Secure by Design.
Bewaar drie voorbeelden uit de zaal — die gebruik je in lesblok 9 als de teams hun abuse cases schrijven.

Stellingenlijst

Alle veertig op een rij, met categorie en doorvraag. Dit is je spiekvel tijdens het spel en je materiaal voor de nabespreking.

#	Stelling	Categorie	Doorvraag
1	Je hebt een phishingmail geopend en pas later doorgehad dat hij nep was.	Oplichting & phishing	Waaraan zág je het uiteindelijk?
2	Je hebt geklikt op een sms of appje over een pakketje dat je niet had besteld.	Oplichting & phishing	Wat maakte dat bericht geloofwaardig?
3	Iemand in je omgeving is geld kwijtgeraakt aan oplichting (bank, WhatsApp, Marktplaats).	Oplichting & phishing	Wat had dit kunnen tegenhouden?
4	Je bent gebeld door "de bank", "Microsoft" of een helpdesk die iets van je nodig had.	Oplichting & phishing	Hoe wist je dat het niet klopte — of wist je dat niet?
5	Je hebt een nepwebshop of nepadvertentie herkend — of er nét niet in getrapt.	Oplichting & phishing	Wat was het signaal?
6	Iemand heeft weleens op jouw naam een bericht verstuurd.	Oplichting & phishing	Wat deed dat met het vertrouwen van de ontvangers?
7	Je hebt een QR-code gescand zonder te kijken waar hij naartoe ging.	Oplichting & phishing	Waar stond die code?
8	Je hebt hetzelfde wachtwoord op twee of meer plekken gebruikt.	Wachtwoorden & toegang	Wat zou er gebeuren als één van die plekken lekt?
9	Je wachtwoord staat of stond ergens opgeschreven: papiertje, notitie-app, schrift.	Wachtwoorden & toegang	Waarom eigenlijk? Wat maakte onthouden zo lastig?
10	Je hebt een melding gehad dat je gegevens in een datalek voorkwamen.	Wachtwoorden & toegang	Wat heb je toen gedaan?
11	Je gebruikt een wachtwoordmanager.	Wachtwoorden & toegang	Wat gaf de doorslag om te beginnen?
12	Je hebt je verjaardag, huisdier of favoriete club in een wachtwoord verwerkt.	Wachtwoorden & toegang	Hoeveel mensen weten die drie dingen van jou?
13	Je bent een account niet meer in gekomen omdat je je tweede factor kwijt was.	Wachtwoorden & toegang	Wat was er nodig om weer binnen te komen?
14	Er is ingebroken in een van je accounts: mail, socials of een game.	Wachtwoorden & toegang	Hoe merkte je het?
15	Je hebt een wachtwoord gedeeld via WhatsApp, Teams of mail.	Wachtwoorden & toegang	Staat dat bericht er nu nog?
16	Je deelt een account met vrienden, familie of collega's.	Wachtwoorden & toegang	Wie kan er nu allemaal bij — weet je dat precies?
17	Je hebt nog toegang tot een systeem van een oude stage, bijbaan of vereniging.	Wachtwoorden & toegang	Wie had die toegang moeten intrekken?
18	Je hebt updates dagenlang weggeklikt.	Apparaten & software	Wat weerhield je — tijd, angst voor gedoe, of gewoon niet aan gedacht?
19	Je hebt een app rechten gegeven zonder te lezen waar hij om vroeg.	Apparaten & software	Wat vroeg die app volgens jou?
20	Je hebt software gedownload van een site die je eigenlijk niet vertrouwde.	Apparaten & software	Wat won het van je twijfel?
21	Je hebt een virus, malware of een gekaapte browser op een apparaat gehad.	Apparaten & software	Hoe kwam je er weer vanaf?
22	Jij of iemand dichtbij je heeft ransomware meegemaakt.	Apparaten & software	Wat lag er stil, en hoe lang?
23	Je bent gegevens kwijtgeraakt omdat er geen back-up was.	Apparaten & software	Wat was het, en wat heb je daarna veranderd?
24	Je hebt een slim apparaat in huis: camera, deurbel, speaker of robotstofzuiger.	Apparaten & software	Wie kan er meekijken of meeluisteren, denk je?
25	Je hebt het standaardwachtwoord van een router, camera of ander apparaat nooit veranderd.	Apparaten & software	Waar staat dat standaardwachtwoord te vinden?
26	Je hebt op openbare wifi ingelogd op iets persoonlijks: bank, mail of DigiD.	Apparaten & software	Waar was dat, en waarom kon het niet wachten?
27	Je hebt je telefoon of laptop een keer verloren of laten liggen.	Fysiek & omgeving	Wat was je eerste gedachte?
28	Je hebt een USB-stick in een apparaat gestoken zonder te weten van wie hij was.	Fysiek & omgeving	Wat hoopte je erop te vinden?
29	Iemand keek mee toen jij een pincode of wachtwoord intypte — of jij keek mee.	Fysiek & omgeving	Werd dat benoemd, of deed iedereen alsof het niet gebeurde?
30	Je bent achter iemand aan een gebouw of afdeling binnengelopen zonder eigen pas.	Fysiek & omgeving	Zou iemand jou hebben aangesproken?
31	Je hebt je laptop onvergrendeld achtergelaten op een werkplek of in de bibliotheek.	Fysiek & omgeving	Hoe lang was je weg?
32	Je hebt een gesprek over werk of studie meegeluisterd in de trein of kantine.	Fysiek & omgeving	Wat kon je horen dat niet voor jou bedoeld was?
33	Je hebt een schermafbeelding gedeeld waar meer op stond dan de bedoeling was.	Gegevens & privacy	Wie zag het, en heb je het nog kunnen terugdraaien?
34	Je hebt een bericht met gevoelige informatie naar de verkeerde persoon gestuurd — of gekregen.	Gegevens & privacy	Wat gebeurde er daarna?
35	Je hebt tijdens een videocall iets in beeld gehad wat er niet in hoorde.	Gegevens & privacy	Wat was het gevolg?
36	Je hebt gemerkt dat een bedrijf meer van je wist dan je had verwacht.	Gegevens & privacy	Hoe kwamen ze daaraan, denk je?
37	Je hebt op "alles accepteren" geklikt om van een cookiemelding af te zijn.	Gegevens & privacy	Wat heb je daar precies mee weggegeven?
38	Je hebt gewerkt met een systeem waar iedereen hetzelfde account voor gebruikte.	Werk & organisatie	Wie was er verantwoordelijk als het misging?
39	Bij je werk of stage is je bij het inwerken nooit iets over veiligheid verteld.	Werk & organisatie	Wat had je op dag één moeten weten?
40	Je hebt een fout of een verdachte situatie gemeld — of juist níét, uit angst voor gedoe.	Werk & organisatie	Wat maakte melden makkelijk of moeilijk?

En dan de dilemma's

De bingo levert ervaringen op, geen oordelen. Daarvoor zijn de dilemmakaarten: in groepjes van drie of vier, direct na de bingo.

Naar de dilemmakaarten →